Zwyrodnienie plamki żółtej

AAA

Zwyrodnienie plamki żółtej (ang. Age-related Macular Degeneration, w skrócie AMD) - przewlekła, postępująca choroba, występująca u osób po 50 roku życia, która w wyniku uszkodzenia siatkówki (plamka żółta) prowadzi do utraty widzenia centralnego, a w konsekwencji do ślepoty. Rozróżnia się postać suchą i wysiękową, która może dotknąć także ludzi młodych.

Objawy

Do typowych objawów zwyrodnienia plamki żółtej należą: widzenie prostych linii jako linii falistych lub zniekształconych i postępujące trudności w czytaniu. Choroba postępuje w różnym tempie i może prowadzić nawet do całkowitej utraty wzroku. Degeneracja plamki żółtej jest główną przyczyną utraty wzroku u ludzi powyżej 50. roku życia. Występuje u 8.8 proc. populacji, częściej u kobiet, a jej częstość wzrasta z wiekiem i po 75 roku życia dotyczy już prawie 28 proc. ludzi. Na całym świecie liczba chorych sięga 50 mln. W związku ze starzeniem się społeczeństwa, problem AMD narasta, a schorzeniem zagrożonych jest ok. 10 proc. osób po 45. roku życia.

Przyczyny

Związane z wiekiem zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) są nadal nieznane. Największą rolę odgrywa wiek pacjenta: choroba ta dotyczy 5-10% osób w wieku 65-75 lat i 20-30% osób w wieku ponad 75 lat (współczynniki te odnoszą się do krajów wysokorozwiniętych i wahają się w zależności od badania i przyjętej definicji choroby). Innymi czynnikami ryzyka są: płeć żeńska, rasa biała, występowanie AMD w rodzinie, schorzenia układu sercowo-naczyniowego (np. nadciśnienie tętnicze), palenie papierosów, wieloletnie narażenie na intensywne światło (np. podczas pracy na świeżym powietrzu) oraz niedobór przeciwutleniaczy (np. witaminy C, witaminy E, beta-karotenu, selenu). Jeżeli w jednym oku rozwinie się zwyrodnienie plamki związane z wiekiem, ryzyko powstania takich zmian w drugim oku wynosi 10% rocznie.

Niedawno grupa naukowców z Uniwersytetu Columbia pod kierunkiem dr Rando Allikmetsa odkryła mutacje w genie kodującym tzw. czynnik H, które mogą zwiększać ryzyko zachorowania na AMD. Czynnik H jest białkiem hamującym odpowiedź układu odpornościowego na infekcje bakteryjne i wirusowe po zwalczeniu zakażenia. Dzięki temu stan zapalny nie utrzymuje się dłużej niż jest to konieczne, by zwalczyć infekcję. Niektóre odmiany czynnika H zmniejszają jednak zdolność białka do hamowania stanu zapalnego, co może przyczyniać się do rozwoju choroby. Czynnik H nie może być jednak jedyną przyczyną AMD, gdyż u jednej trzeciej pacjentów nie ma zmian w sekwencji kodującego go genu. Naukowcy postanowili zatem poszukać dodatkowego genetycznego czynnika ryzyka. Jest nim być może czynnik B - białko aktywujące odpowiedź układu odpornościowego na infekcje.

Na podstawie analizy genetycznej przeprowadzonej na 1300 pacjentach cierpiących na AMD, naukowcy odkryli, że u 75 proc. chorych występują związane ze zwiększonym ryzykiem zachorowania mutacje w czynniku B lub H, albo w obu genach jednocześnie. Okazało się również, że "ochronna" odmiana czynnika B może zapobiegać AMD, nawet jeżeli obecna jest związana z większym ryzykiem choroby odmiana czynnika H, dlatego sam czynnik H nie wystarczy, by rozwinęła się choroba.

Leczenie

Istnieją dwie postaci zwyrodnienia plamki żółtej: tak zwana sucha i wysiękowa (mokra). AMD suche występuje u ok. 80-90 proc. chorych. Polega ona na pojawianiu się w warstwie podsiatkówkowej oka złogów (druzów), które pogarszają ostrość widzenia. Ta odmiana rozwija się wolniej i powoduje mniejsze uszkodzenia. Suche AMD można próbować leczyć stosując leki poprawiające ukrwienie, a także bogatą w owoce i warzywa dietę oraz obniżając poziom cholesterolu.

Znacznie niebezpieczniejsza jest forma mokra AMD, ponieważ w jej przebiegu dochodzi do nieprawidłowej angiogenezy. Oko, broniąc się przed niedokrwieniem, wytwarza dodatkowe, nieprawidłowe naczynia krwionośne. Przerastają one siatkówkę i uszkadzają komórki, wytwarzają się blizny, co prowadzi do dalszych uszkodzeń. Pogorszenie wzroku w tym przypadku następuje bardzo szybko, nawet w ciągu kilku miesięcy. Widziany obraz jest zniekształcony, przed oczami pojawiają się ciemne plamy "mroczki". Nieleczone, prowadzi do całkowitej utraty widzenia centralnego w dziewięciu przypadkach na dziesięć. Może dotknąć ludzi młodych. Terapia wysiękowego AMD polega na niszczeniu nieprawidłowych naczyń krwionośnych światłem lasera - o ile nie są one położone w centrum plamki żółtej. Dostępna od niedawna nowa metoda - tzw. fotodynamiczna - polega na wprowadzeniu do krwiobiegu barwnika, wychwytywanego przez patologiczne naczynia w oku. Tylko one są później niszczone za pomocą lasera. Żaden z tych sposobów nie poprawia jednak widzenia, a jedynie hamuje dalszy rozwój choroby.

Ponieważ uważa się, że neowaskularyzacja naczyniówkowa (CNV) odgrywa główną rolę w rozwoju choroby i jest ona stymulowana przez VEGF (czynnika wzrostu śródbłonka naczyń) sposoby leczenia nakierowane są na przeciwdziałanie angiogenezie.

Należy przestrzegać zaleceń dietetycznycznych jak przy miażdzycy i przyjmować witaminy i minerały w zaleconych dawkach:

  • Można stosować witaminę C (1 g trzy razy dziennie), witaminę E (400 j.m. dwa razy dziennie), selen(200 ?g dziennie), beta-karoten (3 mg dwa razy dziennie), cynk (10 mg trzy razy dziennie) i piknogenol (20 mg dwa razy dziennie). Składniki te należy przyjmować przez co najmniej sześć miesięcy po tym okresie okulista będzie w stanie powiedzieć, czy proces degeneracyjny się zatrzymał.
  • Wykazano, że dwa leki ziołowe mogą zatrzymać postęp, a nawet zmniejszyć upośledzenie widzenia: Ginko biloba, czyli miłorząb japoński (24% roztwór) - 40 mg trzy razy dziennie oraz wyciąg z czarnej borówki (25% antocjanidyna) - 80 mg trzy razy dziennie.
  • Lekarz może zalecić dożylne podanie selenu (200 ?g) i cynku (10 mg) dwa razy w tygodniu przez miesiąc, a potem raz w tygodniu. Leczenie to stosuje się w połączeniu z przyjmowaniem tauryny, aminokwasu podawanego doustnie w dawce do 1 g trzy razy dziennie.

Stosuje się w postaci iniekcji doszklistkowych lub okołotwardówkowych z dobrym skutkiem następujące leki:

  • pegaptanib (Macugen)
  • ranibizumab (Lucentis)
  • bewacizumab (Avastin)
  • anecortave acetate (Retaane)
  • triamcinolon
  • skwalamina (Evizon)

Choroby oczu i wady wzroku

Nowości

Jeśli jako pierwsza(y) chcesz dowiadywać się o nowościach branży optycznej - koniecznie zapisz się do naszego newslettera!

[Polecamy »]

Visioncare.pl - Strona internetowa bez barier

[Visioncare.pl - Strona internetowa bez barier]

Nasz serwis Visioncare.pl otrzymał nagrodę główną w prestiżowym konkursie - Strona internetowa bez barier - organizacji Widzialni.eu oraz mediów Agory. Komisja składająca się ze specjalistów ds. standardów dostępności oraz osób niewidomych oceniła nasz serwis najwyżej w kategorii stron komercyjnych.


Sprawdź swój wzrok przed komputerem

[Sprawdź swój wzrok przed komputerem]

Poświęć 5 minut nie ruszając się sprzed komputera i przeprowadź 4 testy, które dostarczą Ci informacji o Twoim wzroku.


Polska Grupa Optyczna Optidotum

Polub nas na Facebook'u

Nasi partnerzy